De Materiaalkeuze Is Iets Om Even Bij Stil Te Staan ...

Multiplex
Multiplex is verkrijgbaar in vele soorten, kwaliteiten en uitvoeringen. De prijs kan - afhankelijk van wat u kiest - enorm verschillen. De verschillende kwaliteiten zijn doorgaans aangegeven op basis van het gebruikte hout aan de oppervlakte, de kwaliteit van de kern en de kwaliteit van de verlijming.

Het meest superieure multiplex voor het bouwen van boten is natuurlijk de Marine kwaliteit (bijvoorbeeld Bruijnzeel Suprahecht Mahonie). Uitstekend voor een grote variatie aan (marine) toepassingen maar voor de meeste toepassingen is het echt een overkill.

Er is veel ervaring met het bouwen van boten van goedkoop Braziliaans mutlitplex in een fineergradatie B/C en dat gaat uitstekend en zonder problemen. De verschillende gradaties staan in de tabel hieronder aangegeven. Zo betekent een B/C gradatie dat de ene kant van een plaat in een B en de andere in een C kwaliteit is uitgevoerd.

De meest voorkomende fineergradaties voor Multiplex:

Wat u het meest zult tegenkomen is de B/BB aanduiding. Dit betekent eigenlijk dat beide zijden er mooi genoeg uitzien om met blanke lak af te werken maar een van de zijden is iets mooier dan de andere. Als u dus de buitenkant van de boot van een kleurtje voorziet en de binnenkant blank afwerkt dan moet de B zijde aan de binnenkant zitten en de BB aan de buitenkant. Werkt u beide zijden blank af dan moet de B zijde aan de buitenkant zitten omdat die het meest in het oog springt.

Voor de A kwaliteit kiest u eigenlijk alleen als het er echt heel mooi en strak moet uitzien zoals bij een blank gelakt stuk dek. Anders is het - net zoals het gebruik van marine kwaliteit multiplex - overkill.

Kwaliteitsnormering
Voor de meeste boten hier op BootBouwtekeningen.nl is het prima om een buitenkwaliteit multiplex te gebruiken. We bevelen wel altijd aan om de multiplex van een epoxylaag te voorzien (zowel aan de binnen- als aan de buitenkant van de boot) om het materiaal waterdicht te 'sealen'. Let daarbij vooral op het behandelen van de kopse - en zijkanten!!

Ook moet u er op letten dat het multiplex altijd de kwaliteitsaanduiding WBP draagt. Dit betekent dat het materiaal 'Water and Boiled Proof' is. Het is dan getest door het 72 uur te koken zonder dat het delaminieert.

Glasvezel
Glasvezeldoek (verkrijgbaar bij www.BootBouwShop.nl)
De meeste van de Olesen ontwerpen vereisen geen glasvezel om de hele romp. De keuze om er vanaf te zien is gemaakt omdat het de afwerking lastiger maakt. Bovendien is bij de meeste ontwerpen de sterkte van het multiplex met een coating van epoxy op zichzelf al meer dan voldoende voor de boot. Daar waar het wel is voorgeschreven - bijvoorbeeld bij de speedboot - is het nodig om de romp structuur te versterken.

U kunt er echter zelf altijd voor kiezen om de romp aan de buitenzijde met glasvezeldoek te bedekken.  Het is initieel kostenverhogend maar zorgt voor meer duurzaamheid en eenvoudiger onderhoud. Dit laatste is op termijn weer kosten (en arbeids-) besparend. 

Als u de romp met blanke lak wilt afwerken om de houtstructuur te behouden dan adviseren wij om een licht glasvezeldoek te nemen. Dit type doek heeft het voordeel dat het volledig onzichtbaar wordt als het verzadigd is met kunsthars. Dit is met name belangrijk bij een transparante afwerking. Het RE100H weefsel van SP Epoxy systems is uitstekend geschikt voor een blanke afwerking.

Bij de ontwerpen die een glasvezeldoek vereisen is gekozen voor een biaxiaal weefsel. Dit weefsel bestaat uit twee lagen unidirectionele vezels die eerst per laag in tegengestelde richting  in een hoek 45^o worden getrokken en daarna aan elkaar worden vastgezet.

Dit doek geeft een uitstekend en zeer sterk laminaat. Verder is het makkelijk te verwerken en erg flexibel. Het vraagt wat afwerking nadat het verzadigd is met hars en het laminaat is gedroogd. Maar als het aanbrengen en verzadigen met expoxy zorgvuldig gebeurt kan dit tot een minimum worden beperkt.

Glasvezelband (of -tape) - Verkrijgbaar bij www.BootBouwShop.nl
Het glasvezelband dat wordt voorgeschreven kan ieder beschikbaar type zijn. Een ding dat wel belangrijk is, is dat het band het minimum, per ontwerp voorgeschreven gewicht heeft. Als uw leverancier het voorgeschreven gewicht niet heeft kies dan het band met een gewicht daar direct boven (niet eronder!). De afwijkende gewichten die via BootBouwshop.nl worden geleverd hebben een kwaliteit die een iets lichtere glasvezelband toestaan.

Kunsthars

Epoxy (verkrijbaar bij www.BootBouwshop.nl Epoxyhars voor uw nieuwe boot is via veel leveranciers en van veel producenten verkrijgbaar. Er zijn echter maar een paar echte A-merken en heel veel B en C merken van onduidelijke kwaliteit. Het merk dat er wat ons betreft met kop en schouders bovenuit steekt is SP van Gurit. Klik op het plaatje hiernaast om alles over SP 106 Multi Purpose Epoxy te lezen. Er zijn epoxyharsen verkrijgbaar met verschillende

verharders. Sommige zorgen voor een langzame -andere voor een snellere uitharding. Als u geen verharder kunt vinden die aan uw behoefte qua verwerkings- en of uithardingstijd tegemoet komt kunnen de harders vaak worden gemixt. Dit betekent dat als u een verwerkingstijd wilt hebben die ligt tussen de langzame en de snelle verharder dat u de twee mengt om een verwerkingstijd te krijgen die er precies tussenin ligt.

Een extra langzame verharder is is erg geschikt voor het lamineren in een (zeer) warme omgeving. U hebt dan de tijd om de epoxy aan te brengen en te verwerken zelfs als de temperatuur 43^o C bereikt.

Vulmiddellen (Verkrijgbaar bij www.BootBouwshop.nl)
Een vulmiddel wordt aan de epoxyhars toegevoegd om de eigenschappen van de mix te verbeteren en/of het dikker te maken. De verdikte epoxy wordt gebruikt om hoeklijstverbindingen (Engels: fillets) te maken tussen de panelen en de frames. Maar ook voor het lijmen met epoxy worden vulmiddellen gebruikt.

Houtmeel is zeer geschikt als vulmiddel, ook al omdat de kleur van de mix goed past bij het hout van de boot. In principe is houtmeel niets anders dan heel fijn en schoon zaagsel of liever schuurstof en in principe kunt u het zelf maken. Wij raden echter aan om het bij een leverancier te kopen als u het kunt krijgen omdat u dan een heel schone grondstof krijgt zonder vervuiling. Er is echter moeilijk aan dit materiaal te komen.

Wij schrijven meestal microfibres voor een sterkere verbinding en Colloidal Silica voor het verdikken van de mix. De juiste toevoeging van vulmiddelen is belangrijk omdat ze de epoxy eigenschappen meegeven die belangrijk zijn voor de kwaliteit van de verbinding. Lees hier alles over epoxy vulmiddelen.

Het toevoegen van Aerosil of Colloidal Silica aan de epoxy maakt het schuren ervan moeilijker. Daarom moet u in dat geval de hoeklijsten zo netjes mogelijk afwerken en gladmaken voordat de epoxy volledig uithardt.